Ankara, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürüyen ticaret başlıklarında yeni bir değerlendirme sürecini gündemine aldı. Bu çerçevede Ticaret Bakanı Ömer Bolat, OECD Bakanlar Konseyi toplantısı kapsamında AB Komisyonu’nun ticaretten sorumlu üyesi ve aynı zamanda Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maroš Šefčovič ile bir araya gelerek, mevcut ticari anlaşmaların işleyişi, Gümrük Birliği’nin geleceği ve sahada birikmiş sorunları masaya yatırdı. Görüşmenin merkezinde, küresel ekonomideki belirsizlikler ve artan korumacılık eğilimleri karşısında iki tarafın daha koordineli hareket etmesi gereği yer aldı.
Tarafların üzerinde durduğu dosyalar yalnızca teknik mevzuatla sınırlı kalmadı; iş dünyasının uzun süredir dile getirdiği Schengen vizesi kaynaklı tıkanmalar da ticari görüşmelerin ana başlıklarından biri oldu. Aynı toplantıda, Türkiye-AB anlaşma zemininin güçlendirilmesi ve somut çözüm üretmeye dönük kurumsal kanal olarak kurulan Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğunun ikinci turunun 1 Temmuz’da Ankara’da yapılması konusunda mutabakata varıldı. İş dünyası ile sivil toplumun masada olacağı toplantı, iki tarafın gözden geçirme ihtiyacını daha görünür kılarken, yaz aylarına girilirken yeni bir pazarlık ve çözüm takvimi de oluşturuyor.
Ankara’nın ticari anlaşmaları gözden geçirme gündemi OECD toplantısında şekillendi
Bolat ile Šefčovič’in temasında, küresel ticarette son dönemde hızlanan korumacı adımların, tedarik zincirleri ve yatırım kararları üzerindeki etkileri değerlendirildi. Görüşmede özellikle Türkiye ile AB’nin, mevcut Gümrük Birliği çerçevesinde daha ileri işbirliği alanları yaratıp yaratamayacağı ele alındı. Bu yaklaşım, uluslararası ilişkiler boyutunda ticaretin giderek daha stratejik bir araç haline geldiği bir döneme işaret ediyor.
Ankara’nın “gözden geçirme” vurgusu, sahadan gelen baskılarla da bağlantılı. İhracatçıların sıkça dile getirdiği vize randevusu bulma güçlüğü, çok girişli vize sürelerinin kısalığı ve seyahat planlarının aksaması gibi başlıklar; fuar, müşteri ziyareti ve sözleşme müzakereleri üzerinde doğrudan maliyet yaratıyor. Bu nedenle, ticaret diplomasisi yalnızca gümrük tarifeleriyle değil, hareketlilik ve iş yapma kolaylığıyla da ölçülüyor. Bu dosyanın, temmuz başındaki Ankara toplantısında daha somut başlıklara bağlanması bekleniyor.
Türkiye AB ticaretinde Gümrük Birliği ve vize sorunları yeni pazarlık alanları açıyor
Tarafların 1 Temmuz’da Ankara’da buluşacak olması, mekanizmanın “sorun tespiti” aşamasından “çözüm üretme” aşamasına geçmesi açısından kritik görülüyor. Katılımcı profilinin iş dünyası ve sivil toplumu da kapsaması, masadaki başlıkların uygulamaya dönük olmasını amaçlıyor. Ticaret çevreleri açısından asıl soru şu: Bu toplantı, kronikleşen darboğazlara takvimli bir yanıt üretebilecek mi?
Görüşmede, son iki yılda karşılıklı engellerin azaltılmasına dönük ilerleme kaydedildiği ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesi için atılan “olumlu adımların” teyit edildiği aktarılıyor. Bu çerçeve, teknik mevzuat uyumundan gümrük süreçlerinin hızlandırılmasına uzanan geniş bir alanı kapsıyor. Dijitalleşen ticaret ortamında veri akışı, e-ticaret ve sınır ötesi lojistik gibi başlıkların da daha görünür hale gelmesi, Gümrük Birliği tartışmalarını yalnızca klasik sanayi ürünleri ekseninin ötesine taşıyor.
Özellikle ihracat yapan orta ölçekli şirketlerin, AB’de müşteri kazanma sürecinde yüz yüze temasla dijital kanalları birlikte kullanması dikkat çekiyor. Sözleşme yenileme dönemlerinde yapılan kısa süreli ziyaretler, bir ürünün raflara girişi kadar kritik olabiliyor. Bu nedenle vize başlığının, ekonominin gündelik işleyişiyle doğrudan temas eden bir “iş yapma altyapısı” meselesine dönüştüğü vurgulanıyor.
220 milyar dolarlık hacim ve Ankara’daki toplantı, Türkiye AB ekonomi hattında yeni bir takvim yaratıyor
Türkiye ile AB arasındaki ticaret, Gümrük Birliği’nin sağladığı entegrasyonla büyümeyi sürdürüyor. Paylaşılan verilere göre ikili ticaret hacmi son beş yılda yüzde 55 artış gösterdi ve 2024 sonu itibarıyla 220 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyor. 2025’in ilk beş ayında ise AB’nin Türkiye ihracatındaki payı yüzde 43,5 olarak ölçüldü. Bu büyüklük, yapılacak her düzenlemenin yalnızca iki tarafı değil, Türkiye’de üretim, lojistik ve dijital satış kanallarına yatırım yapan geniş bir ekosistemi etkilediğini gösteriyor.
Aralık ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile AB Konseyi Başkanı Ursula von der Leyen’in Ankara’daki görüşmesinde belirlenen ortak hedeflere atıf yapılması da dikkat çekiyor. Bu hatırlatma, ticaret ve ekonomi diyalogunun kurumsal süreklilik içinde ilerletilmek istendiğine işaret ediyor. Temmuz toplantısı, bu hedeflerin hangi somut dosyalara dönüşeceğini göstermesi bakımından izlenecek.
Şimdi gözler, Ankara’daki buluşmanın gündeminin nasıl çerçeveleneceğinde. İş dünyası, vize süreçlerinden gümrükteki uygulama farklılıklarına kadar biriken sorunların, net takvim ve ölçülebilir çıktılarla ele alınmasını bekliyor. Bu toplantı, Türkiye-AB hattında ticari anlaşmaların işleyişine dair gözden geçirme sürecini hızlandırabilecek bir dönemeç olarak görülüyor.
