Fransa, Kiev yönetimine yönelik yeni askeri ekipman sevkiyatlarını doğrulamasıyla birlikte, Ukrayna savaşına ilişkin destek hattını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Paris’in son dönemdeki açıklamaları, bir yandan sahadaki güvenlik ihtiyaçlarına odaklanan yardım politikasını vurgularken, diğer yandan Fransa’dan İsrail’e yapılan askeri malzeme transferlerine dair yayımlanan kapsamlı raporun yol açtığı tartışmalarla aynı döneme denk geldi. Bu çakışma, Fransa’nın uluslararası arenada yürüttüğü savunma ve ihracat çizgisinin daha yakından izlenmesine neden oluyor.
Kasım 2025’te Paris yakınlarındaki Villacoublay Hava Üssü’nde gerçekleşen üst düzey temaslar, Fransa’nın Ukrayna’ya dönük askeri kapasite inşasında “uzun vadeli” bir çerçeve kurmak istediğini gösterdi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin imzaladığı niyet mektubu, Kiev’in önümüzdeki yıllarda Fransız savunma ekipmanları tedarik etme niyetini ortaya koyarken; bu adım, Fransa’nın Ukrayna’ya yeni sevkiyatları teyit ettiği bir dönemde, destek zincirinin sadece “acil” teslimatlar üzerinden değil, daha geniş bir sanayi ve tedarik planı üzerinden okunacağını da işaret etti.
Fransa’nın Kiev’e askeri ekipman sevkiyatı doğrulaması yeni bir aşamaya işaret ediyor
Paris’in Kiev için yeni askeri ekipman sevkiyatlarını doğrulaması, Ukrayna’nın cephede süreklilik gerektiren ihtiyaçlarının altını çiziyor. Mühimmat, hava savunması, radar ve insansız sistemler gibi kalemler savaşın uzamasıyla birlikte daha kritik hale gelirken, sevkiyatların teyidi Fransa’nın destek politikasını “sürdürülebilirlik” ekseninde konumlandırdığını gösteriyor. Bu yaklaşım, yalnızca anlık teslimatları değil, bakım-onarım döngülerini ve ikmal planlamasını da kapsıyor.
Bu çerçevenin somut bir örneği, Macron ile Zelenskiy’nin Villacoublay Hava Üssü’nde imzaladığı niyet mektubunda görüldü. Elysee kaynaklarına dayandırılan haberlerde, metnin Kiev’in “önümüzdeki on yılda” yaklaşık 100 adet Rafale savaş uçağı ile yeni nesil SAMP-T hava savunma sistemleri, radarlar ve insansız hava araçlarını kapsayan bir tedarik perspektifini içerdiği aktarıldı. Macron da ABD merkezli X platformundaki paylaşımında mutabakatı “büyük bir gün” olarak nitelendirdi.
Zelenskiy’nin Paris ziyareti ve Rafale ile SAMP T odağında savunma iş birliği
Ukrayna lideri Zelenskiy’nin Fransa’ya gerçekleştirdiği ve savaşın başından bu yana “9. resmi ziyaret” olarak aktarılan temaslar, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin rutin diplomasi olmaktan çıkıp kurumsallaştığını ortaya koyuyor. Villacoublay’daki karşılama görüntüleri, mesajın sembolik tarafını güçlendirirken; Elysee Sarayı’ndaki görüşme trafiği, dosyanın siyasi düzeyde sahiplenildiğine işaret etti. Peki bu süreç Kiev için ne anlama geliyor?
Niyet mektubu, Kiev’in hava gücü ve hava savunması ekseninde bir modernizasyon hedefini yansıtıyor. Rafale gibi platformlar, yalnızca bir uçak tedariki olarak değil; pilot eğitimi, yer destek ekipmanları, bakım altyapısı ve uzun süreli parça teminiyle birlikte okunuyor. SAMP-T tarafında ise Ukrayna’nın kritik altyapı ve şehir savunması için katmanlı hava savunması ihtiyacı öne çıkıyor; bu bağlam, Fransa’nın sevkiyat doğrulamasını teknik kapasiteyle birleştiren daha büyük bir çerçeve sunuyor.
Charles de Gaulle Havalimanı üzerinden İsrail’e sevkiyat raporu uluslararası tartışmayı büyüttü
Fransa’nın Ukrayna’ya yönelik yardım ve güvenlik gündemi sürerken, eş zamanlı olarak başka bir dosya da kamuoyunda yoğun tartışma yarattı. Fransa merkezli Urgence Palestine ile ABD merkezli Genç Filistin Hareketi tarafından yayımlanan raporda, Ekim 2023 ile Mart 2026 dönemi arasında Fransa’dan İsrail’e 525’ten fazla askeri ekipman sevkiyatı yapıldığı öne sürüldü. Raporda, Paris Charles de Gaulle Havalimanı’nın Avrupa’dan İsrail’e yapılan askeri transferlerde başlıca düğüm noktalarından biri olduğu, sevkiyatların önemli bölümünün İsrailli El Al tarafından gerçekleştirildiği iddia edildi.
Aynı belgede, İsrail ordusunun büyük tedarikçileri arasında yer alan Elbit Systems’in yan şirketlerine Fransa’dan parça ve ekipman gönderildiği ifade edildi. Ayrıca, Charles de Gaulle’den İsrail’deki Nevatim Hava Üssü’ne ABD merkezli Lockheed Martin üretimi F-35 parçalarını taşıdığı belirtilen 117 seferden söz edildi. Urgence Palestine’in açıklamasında, bu transferlerin “Fransız devletinin onayı ya da sessizliği” olmaksızın gerçekleşemeyeceği savunulurken, uluslararası hukuk kapsamında “soykırım riski” vurgusuyla tam ambargo çağrısı yapıldı.
Paris yönetimi ise 2023’ten bu yana İsrail’e “yalnızca savunma amaçlı ve az miktarda silah parçası” gönderildiğini savunuyor. Bu tablo, Fransa’nın Ukrayna dosyasında uluslararası dayanışma ve güvenlik söylemiyle ilerlerken, silah ihracatı ve transit hatları konusunda da daha sert bir denetime ve siyasi baskıya maruz kalabileceğini gösteriyor; dijital çağda izlenebilirlik arttıkça, tedarik zincirleri de en az sahadaki gelişmeler kadar görünür hale geliyor.
