Türkiye'nin aydınlık yüzü Köy Enstitüleri bugün tam 79 yaşında

Türkiye Cumhuriyeti'nin aydınlanmasının yapı taşı olan Köy Enstitüleri bugün 79 yaşında. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ardından Anadolu'da okul ve öğretmen eksikliği nedeniyle açılması amaçlanan Köy Enstitüleri aydın bir nesil yetiştirmiş ve orada eğitim gören öğretmenler ülkemize adeta ışık olmuştu. Peki Köy Enstitüleri neyi amaçlıyordu? Neden kapatıldı? Detaylar haberimizde...

Türkiye'nin aydınlık yüzü Köy Enstitüleri bugün tam 79 yaşında

Türkiye Cumhuriyeti'nin aydınlanmasının yapı taşı olan Köy Enstitüleri bugün 79 yaşında. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ardından Anadolu'da okul ve öğretmen eksikliği nedeniyle açılması amaçlanan Köy Enstitüleri aydın bir nesil yetiştirmiş ve orada eğitim gören öğretmenler ülkemize adeta ışık olmuştu. Peki Köy Enstitüleri neyi amaçlıyordu? Neden kapatıldı? Detaylar haberimizde...

Serpil
Serpil
17 Nisan 2019 Çarşamba 10:54
Türkiye'nin aydınlık yüzü Köy Enstitüleri bugün tam 79 yaşında

Tamamen Türkiye'ye özgü olan bu eğitim projesini 28 Aralık 1938 tarihinde milli eğitim bakanı olan Hasan Ali Yücel bizzat yönetti. 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı yasa ile açılan Köy Enstitüleri dönemin öğretmen eksikliğini gidermek, herkesin eğitim hakkından faydalanması amaçlanarak kurulmuştu.

Köy Enstitüleri neyi amaçlıyordu?

Böylece Köy Enstitüleri dönemin cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü önderliğinde Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç'un çabaları sayesinde köylerde yaşayan ve ilkokul mezunu vasfı taşıyan çocukların Köy Enstitüleri'nde eğitim görüp tekrar yaşadıkları köylere dönerek öğretmenlik yapması üzerine bir sisteme oturtulmuştu.

Cumhuriyetin ilk yıllarında okuma yazma oranının %5'in altında olması ve nüfusun büyük çoğunluğunun köylerde yaşaması sebebiyle 1940 yılı itibariyle tarıma elverişli köylerde Köy Enstitüleri açıldı.

Köy Enstitüleri, tren yollarına yakın ve tarıma elverişli 21 bölgede kuruldu. Burada eğitim gören öğrenciler hem örgün eğitim aldı hem de modern tarım teknikleri konusunda bilgiler edindi. Böylece tarımda da verimlilik artacaktı.

İşte Köy Enstitüleri'nin kurulduğu şehirler:

- Akçadağ, Malatya (1940)
- Akpınar-Ladik, Samsun (1940)
- Aksu, Antalya (1940)
- Arifiye, Sakarya (1940)
- Beşikdüzü, Trbzon (1940)
- Cılavuz, Kars (1940)
- Çifteler, Eskişehir (1939)
- Dicle, Diyarbakır (1944)
- Düziçi, Adana (1940)
- Erciş, Van (1948)

- Gölköy, Kastamonu (1939)
- Gönen, Isparta (1940)
- Hasanoğlan, Ankara (1941)
- İvriz, Konya (1941)
- Kepirtepe, Kırklareli (1939)
- Kızılçullu, İzmir (1939)
- Ortaklar, Aydın (1944)
- Pamukpınar, Sivas (1941)
- Pazarören, Kaysei (1940)
- Pulur, Erzurum (1942)
- Savaştepe, Balıkesir (1940)

Köy Enstitüleri'nin tümünün kendisine ait tarlası, bağı, besi hayvanları, arı kovanları ve atölyeleri vardı. Köy Enstitüleri'nde verilen derslerin yarısı temel örgün eğitim diğer yarısı ise uygulamalı eğitim konularını kapsıyordu.

Bu proje o kadar faydalı oldu ki Köy Enstitüleri sayesinde 1940 ve 1946 yılları arası 15 bin dönüm tarla tarıma elverişli hale getirildi ve bu tarlalarda üretime başlandı, 750 bin fidan dikildi, 1200 dönüm bağ oluşturuldu, 150 büyük çaplı inşaat, 60 işlik, 210 öğretmen evi, 36 ambar ve depo, 48 ahır ve samanlık, 100 km yol, 16 su deposu, 12 tarım deposu, 20 uygulama okulu ve 12 elektrik santrali yapılmıştır.

Köy Enstitüleri neden kapatıldı?

1946 yılında Hasan Ali Yücel'in Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ayrılmasının ardından Köy Enstitüleri, yeni bakan Reşat Şemsettin Sirer tarafından Köy Öğretmen Okulları'na dönüştürdü. Köy Öğretmen Okulları da 27 Ocak 1954 tarihinde Demokrat Parti hükümeti tarafından kapatılmıştır.

ABD'den alınan Truman Yardımı doğrultusunda Köy Enstitüleri kapatıldı.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.